به گزارش کردپرس، صبری اوک، عضو شورای اجرایی اتحادیه جوامع کردستان (KCK)، در سخنانی با ارزیابی روند جاری صلح موسوم به «صلح و جامعه دموکراتیک» فاصله میان نگاه دولت ترکیه و دیدگاه جنبش کُردی درباره ماهیت این روند را مورد بررسی قرار داد.
او در گفتوگو با روزنامه ایتالیایی «آوِنیِره» با اشاره به فراخوان عبدالله اوجالان در ۲۷ فوریه ۲۰۲۵ گفت: «اوجالان از روند صلح و جامعه دموکراتیک سخن گفت، اما دولت ترکیه همچنان از واژههایی مانند "مسئله تروریسم" یا "ترکیه بدون تروریسم" استفاده میکند. این نشان میدهد که حاکمیت ترکیه هنوز نه مسئله کُرد را به رسمیت شناخته و نه تعریف درستی از روند کنونی ارائه داده است.»
اوک در توضیح رویکرد دولت ترکیه افزود: «تنها هدف آنها، همانگونه که هر روز تکرار میکنند، خلع سلاح جنبش ماست. به همین دلیل نیز نام این روند را صلح یا راهحل نگذاشتهاند، بلکه آن را "ترکیه بدون تروریسم" مینامند. بدون تردید این رویکرد، نتیجه و بازتاب ذهنیتی است که بهطور تاریخی موجودیت مردم کُرد را رد و انکار کرده است.»
اوک با تأکید بر اینکه طرفهای درگیر هنوز درک و رویکرد مشترکی نسبت به این روند ندارند، گفت: «دولت ترکیه در برابر چنین مسئله تاریخی، عمیق و سرنوشتسازی، آنگونه که باید مسئولانه و جدی رفتار نمیکند. از این رو نمیتوان گفت روند به بنبست رسیده است، اما میتوان گفت با موانع و نارساییهای جدی روبهروست و به شکلی لغزان و همراه با دشواری پیش میرود.» وی همچنین به وجود برخی نیروهای خارج از چارچوبهای معمول در ساختار دولت و بوروکراسی ترکیه اشاره کرد که به گفته او با پیشرفت این روند مخالف هستند و در مسیر آن مانعتراشی میکنند.
اوک در ادامه، برخی قدرتهای بینالمللی را نیز در تداوم بحران کُردها مسئول دانست و مدعی شد که این بازیگران برای حفظ منافع خود، رویکرد فعالی در حمایت از حل مسئله کُرد نشان نمیدهند.
او درباره دلایل آغاز روند جدید گفت: «دولت ترکیه طی دههها با استفاده از همه امکانات سیاسی، نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک تلاش کرد جنبش کُردی را از میان ببرد، اما موفق نشد. تحولات خاورمیانه، جنگ غزه و نگرانیهای ناشی از آینده منطقه باعث شد بخشی از حاکمیت ترکیه به ضرورت آغاز این روند برسد.» او اشاره کرد که ورود دولت باغچهلی، رهبر حزب حرکت ملی، به این موضوع، نشانه اهمیت و حساسیت آن برای دولت ترکیه است.
اوک همچنین نقش عبدالله اوجالان را در شکلگیری روند کنونی تعیینکننده توصیف کرد و گفت: «با وجود سالها حبس و شرایط سخت انزوا، اوجالان مسئولانه از فرصت ایجادشده استقبال کرد. در واقع، هیچ شخصیت دیگری به اندازه او توان و جایگاه آغاز و هدایت چنین روندی را نداشت.»
او با اشاره به وضعیت میدانی در مناطق درگیری افزود که طی حدود یک سال گذشته، به جز مواردی محدود، وضعیت آتشبس و عدم درگیری میان نیروهای PKK و ارتش ترکیه برقرار بوده است. به گفته او، هرچند تحرکات نظامی و فعالیتهای اطلاعاتی ترکیه ادامه دارد، اما در مجموع میتوان از وجود یک دوره آتشبس متقابل سخن گفت.
عضو شورای اجرایی KCK در بخش دیگری از سخنانش از بیاعتمادی گسترده جامعه کُرد نسبت به دولت ترکیه سخن گفت و اظهار داشت: «مردم کُرد به عبدالله اوجالان و روندی که او آغاز کرده اعتماد دارند، اما اعتماد به آنکارا بسیار ضعیف است. دلیل این مسئله نیز آن است که با وجود تصمیمات تاریخی جنبش کُردی، از جمله انحلال PKK و کنار گذاشتن استراتژی مبارزه مسلحانه، دولت ترکیه هنوز هیچ اقدام عملی و ملموسی برای پیشبرد روند صلح انجام نداده است.»
اوک همچنین موضوع «حق امید» برای عبدالله اوجالان را یکی از آزمونهای مهم دولت ترکیه دانست. وی با اشاره به مهلت تعیینشده از سوی شورای اروپا برای اجرای احکام دادگاه حقوق بشر اروپا گفت که نحوه برخورد آنکارا با این موضوع نشان خواهد داد چه کسانی واقعاً از روند صلح حمایت میکنند و چه کسانی مانع آن هستند.
او در پایان تأکید کرد که پیشرفت روند صلح مستلزم به رسمیت شناخته شدن عبدالله اوجالان بهعنوان مذاکرهکننده اصلی، ایجاد تضمینهای حقوقی و سیاسی، توسعه دموکراسی محلی و پذیرش حقوق هویتی و فرهنگی کردها است. به گفته او، «اگر کردها وجود دارند، باید حقوقشان نیز به رسمیت شناخته شود. راهحل پایدار، پذیرش متقابل، ادغام دموکراتیک و دموکراتیزه شدن ترکیه است.»
نظر شما